Shloka 16
रणभूमिवर्णनम् — Devāsuropama-yuddha and the ‘River’ Metaphor of the Battlefield
आशा बलवती राजन पुत्राणां ते5भवत्तदा,माननीय नरेश! द्रोणाचार्य, भीष्म तथा सूतपुत्र कर्णके मारे जानेपर आपके पुत्रोंके मनमें यह प्रबल आशा हो गयी कि शल्य रणभूमिमें सम्पूर्ण कुन्तीकुमारोंका वध कर डालेंगे
āśā balavatī rājan putrāṇāṃ te ’bhavat tadā | mānanīya nareśa droṇācārya-bhīṣma-sūtaputra-karṇe māre jāne ’paraṃ tava putrāṇāṃ manasi prabalāśā samajāyata yat śalyaḥ raṇabhūmau samastān kuntīkumarān vadhiṣyati ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ, അന്ന് നിന്റെ പുത്രന്മാരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ശക്തമായൊരു പ്രത്യാശ ഉദിച്ചു. മാന്യനായ നരേശാ! ദ്രോണാചാര്യനും ഭീഷ്മനും സൂതപുത്രൻ കർണനും വീണശേഷം, ശല്യൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ കുന്തീപുത്രന്മാരെയെല്ലാം വധിക്കുമെന്നു അവർ ദൃഢമായി വിശ്വസിച്ചു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how, in war and moral crisis, people cling to hope as a psychological refuge even when circumstances and prior losses suggest decline. It implicitly warns that attachment to victory can distort judgment and prolong adharmic conflict.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that after the deaths of major Kaurava champions—Droṇa, Bhīṣma, and Karṇa—Dhṛtarāṣṭra’s sons place their remaining confidence in Śalya, believing he will destroy all the Pāṇḍavas on the battlefield.