Shloka 25
दिष्ट्या नाहं परावृत्तो युद्धे कस्यांचिदापदि । दिष्टयाहं निहतः पापैश्छलेनैव विशेषतः,“तो भी मुझे इस बातकी खुशी है कि कैसी ही आपत्ति क्यों न आयी, मैं युद्धमें कभी पीछे नहीं हटा। पापियोंने मुझे मारा भी तो छलसे
diṣṭyā nāhaṁ parāvṛtto yuddhe kasyāñcid āpadi | diṣṭyāhaṁ nihataḥ pāpaiś chaleṇaiva viśeṣataḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—എന്ത് പ്രതിസന്ധി വന്നാലും യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും പിൻമാറിയില്ല; ഇത് എന്റെ ഭാഗ്യം. ദുഷ്ടർ എന്നെ—പ്രത്യേകിച്ച് വഞ്ചനയാൽ—വീഴ്ത്തിയാലും എന്റെ ക്ഷാത്രനിശ്ചയം കുലുങ്ങിയില്ല; ഇതും ഭാഗ്യമാണ്.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse praises steadfastness in one’s duty under crisis—especially the kṣatriya ideal of not retreating—while also condemning deceitful killing as ethically blameworthy, even if the victim maintains inner resolve.
Sanjaya speaks in the first person, reflecting on battle: he takes solace that he never fled in any danger, and that even when the wicked killed him—particularly through trickery—his commitment to the warrior’s path remained unbroken.