Shloka 20
Śalya’s Consecration as Senāpati and Kṛṣṇa’s Counsel to Yudhiṣṭhira (शल्यस्य सेनापत्यभिषेकः)
भागिनेयान् निजांस्त्यक्त्वा कृतज्ञोडस्मानुपागत: । महासेनो महाबाहुर्महासेन इवापर:
bhāgineyān nijāṁs tyaktvā kṛtajño ’smān upāgataḥ | mahāseno mahābāhur mahāsena ivāparaḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു— “കൃതജ്ഞതകൊണ്ട് അദ്ദേഹം തന്റെ സഹോദരിയുടെ പുത്രന്മാരെയ്ക്കൂടി ഉപേക്ഷിച്ച് നമ്മുടെ പക്ഷത്തേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു. മഹാബാഹുവായ ശല്യൻ മഹാസേനാധിപൻ; ശക്തിയിൽ മറ്റൊരു മഹാസേനൻ (കാർത്തികേയൻ) പോലെയാണവൻ.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds kṛtajñatā (gratitude/remembering a benefit) as a powerful ethical motive that can override even close kinship ties; it also shows how warriors are praised through divine comparison to strengthen morale and legitimacy.
Sañjaya describes Śalya’s alignment with the Kauravas: despite having close family connections on the opposing side (his sister’s sons), Śalya comes to ‘our’ camp out of gratitude, and is portrayed as a formidable commander, likened to Mahāsena (Kārttikeya).