Shloka 233
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
मया दृष्ट: समुद्रे च आश्रमे च कथं त्वयम् । राजेन्द्र! जैगीषव्यकी तपस्याका वह योगजनित प्रभाव देखकर ये मुनिश्रेष्ठ देवल फिर सोचने लगे--“मैंने इन्हें अभी-अभी समुद्रतटपर देखा है
mayā dṛṣṭaḥ samudre ca āśrame ca kathaṃ tvayam | rājendra jaigīṣavyakī tapasā kā va yogajanitaḥ prabhāvaḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—“രാജേന്ദ്രാ! ഞാൻ നിന്നെ സമുദ്രതീരത്തിലും കണ്ടു, ആശ്രമത്തിലും കാണുന്നു—ഇത് എങ്ങനെ? ജൈഗീഷവ്യന്റെ തപസ്സും യോഗവും ജനിപ്പിച്ച ഈ അത്ഭുതപ്രഭാവം എന്ത്?” ഈ യോഗമാഹാത്മ്യം കണ്ട മുനിശ്രേഷ്ഠനായ ദേവലൻ വിസ്മയത്തോടെ ചിന്തിച്ചു—“ഇപ്പൊഴേ സമുദ്രക്കരയിൽ കണ്ടതല്ലേ; പിന്നെ എങ്ങനെ ആശ്രമത്തിൽ സന്നിഹിതൻ?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the extraordinary efficacy (prabhāva) of tapas and yoga: disciplined ascetic practice can yield siddhis that transcend ordinary limitations of place, prompting humility and reverent inquiry even among great sages.
A sage (Devala) is astonished because he has just seen Jaigīṣavya at the seashore, yet the same person appears in the hermitage. Vaiśampāyana reports this wonder and frames it as a yogic effect produced by austerity and yoga.