Shloka 3
Asita Devala Observes Jaigīṣavya’s Yogic Attainment and Chooses Mokṣa-dharma (देवल-जैगीषव्योपाख्यानम्)
उस तीर्थमें देवेश्वर देवराज इन्द्रने सौ यज्ञोंका अनुष्ठान किया था और बृहस्पतिजीको प्रचुर धन दिया था ।। निरर्गलान् सजारूथ्यान् सर्वान् विविधदक्षिणान् | आज हार क्रतूंस्तत्र यथोक्तान् वेदपारगै:,नाना प्रकारकी दक्षिणाओंसे युक्त एवं पुष्ट उन सभी शास्त्रोक्त यज्ञोंको इन्द्रने वेदोंके पारंगत दिद्वान् ब्राह्मणोंके साथ बिना किसी विघ्न-बाधाके वहाँ पूर्ण कर लिया
tasmin tīrthe deveśvaro devarāja indraḥ śataṃ yajñān anuṣṭhitavān bṛhaspataye ca pracuraṃ dhanaṃ dattavān | nirargalān sa-jārūthyān sarvān vividha-dakṣiṇān | ājahāra kratūṃs tatra yathoktān veda-pāragaiḥ |
ആ തീർത്ഥത്തിൽ ദേവേശ്വരനായ ദേവരാജ ഇന്ദ്രൻ നൂറ് യജ്ഞങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച് ബൃഹസ്പതിക്ക് ധാരാളം ധനം നൽകി. നാനാവിധ ദക്ഷിണകളാൽ സമൃദ്ധമായ ശാസ്ത്രോക്തമായ ആ ക്രതുക്കളെ വേദപാരംഗതരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം യാതൊരു വിഘ്നവുമില്ലാതെ അവിടെ പൂർത്തിയാക്കി।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical model where ritual accomplishment (yajña/kratu) is inseparable from right procedure (yathokta), learned officiants (veda-pāragas), and generosity (dakṣiṇā, giving wealth). Merit is shown as arising from disciplined action plus liberality, not from ritual alone.
Vaiśampāyana describes a particular tīrtha where Indra previously performed a hundred Vedic sacrifices. He rewarded Bṛhaspati and supported the rites with abundant gifts, completing the prescribed ceremonies smoothly with Veda-master Brāhmaṇas, without any obstacles.