Shloka 51

Indratīrtha–Ādityatīrtha: Balarāma’s Ritual Bathing, Dāna, and Sacred-Historical Recollections

Devanagari script

सिद्धदेवर्षिदयितं नाम्ना बदरपाचनम्‌ | “तब विशाल एवं अरुण नेत्रोंवाली अरुन्धतीने सप्तर्षियोंकी सभामें महादेवजीसे कहा --“भगवान्‌ यदि मुझपर प्रसन्न हैं तो यह स्थान बदरपाचन नामसे प्रसिद्ध होकर सिद्धों और देवर्षियोंका प्रिय एवं अद्भुत तीर्थ हो जाय ।। तथास्मिन्‌ देवदेवेश त्रिरात्रमुषित: शुचि:

Transliteration

siddhadevarṣidayitaṃ nāmnā badarapācanam | tathāsmin devadeveśa trirātram uṣitaḥ śuciḥ |

Translation

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ആ സ്ഥലം ‘ബദരപാചനം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി; സിദ്ധന്മാർക്കും ദേവർഷികൾക്കും അതി പ്രിയമായിരുന്നു. ഹേ ദേവദേവേശാ! അവിടെ ആ ശുചിയായവൻ മൂന്നു രാത്രികൾ പാർത്ത്, ആ അത്ഭുത തീർത്ഥത്തിന്റെ പവിത്രതയും കീർത്തിയും സ്ഥാപിച്ചു.

Word by Word

सिद्धthe Siddhas (perfected beings)

देवर्षिthe divine seers

दयितम्dear, beloved

नाम्नाby the name

बदरपाचनम्Badarapācana (name of a tīrtha/place)

तथाthus; then

अस्मिन्in this (place)

देवदेवेशO Lord of the gods

त्रिरात्रम्for three nights

उषितःhaving stayed; having dwelt

शुचिःpure (one)

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Badarapācana (tīrtha)

Siddhas

Devarṣis

Devadeveśa (Mahādeva/Śiva)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes