Shloka 49
Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission
उच्छूड़ूं चातिशुड्ं च महापाषाणयोधिनौ,रुद्रर्वसुभिरादित्यैरश्विभ्यां च वृतः प्रभु: । महापराक्रमी इन्द्र और विष्णु, सूर्य और चन्द्रमा, धाता और विधाता, वायु और अग्नि, पूषा, भग, अर्यमा, अंश, विवस्वान्ू, मित्र और वरुणके साथ बुद्धिमान् रुद्रदेव, एकादश रुद्रणण, आठ वसु, बारह आदित्य और दोनों अश्विनीकुमार--ये सब-के-सब प्रभावशाली कुमार कार्तिकेयको घेरकर खड़े हुए
vaiśampāyana uvāca | ucchūḍūṃ cātiśūḍūṃ ca mahāpāṣāṇayodhinau, rudrair vasubhir ādityair aśvibhyāṃ ca vṛtaḥ prabhuḥ | mahāparākramī indraś ca viṣṇuś ca sūryaś ca candramāḥ, dhātā vidhātā vāyuś cāgniś ca, pūṣā bhagaḥ aryamā aṃśaḥ vivasvān mitraś ca varuṇaś ca—etaiḥ saha buddhimān rudradevaḥ, ekādaśa rudrāḥ, aṣṭau vasavaḥ, dvādaśa ādityāḥ, ubhau aśvinau—sarve prabhāvantaḥ kumāraṃ kārtikeyaṃ parivārya tasthuḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— പരാക്രമശാലിയായ പ്രഭു കുമാര കാർത്തികേയൻ, ഉച്ചൂഡൂയും അതിശൂഡൂയും എന്ന മഹാശിലായോധന്മാരോടുകൂടെ; രുദ്രന്മാരും വസുക്കളും ആദിത്യന്മാരും ഇരട്ട അശ്വിനീകുമാരന്മാരും ചുറ്റിനിന്നു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes cosmic hierarchy and dharmic order: even the greatest gods assemble in disciplined attendance around a divinely appointed leader (Kārtikeya), suggesting that power is most righteous when aligned with order, duty, and collective purpose rather than individual dominance.
Vaiśampāyana describes a grand divine gathering in which major deities and their groups (Rudras, Vasus, Ādityas, and the Aśvins) stand encircling and honoring Kumāra Kārtikeya, portraying him as a central, commanding presence supported by the entire celestial host.