Shloka 27
Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission
स हि देवासुरे युद्धे दैत्यानां भीमकर्मणाम् । जघान दोर्भ्या संक्रुद्धः प्रयुतानि चतुर्दश,रुद्रर्वसुभिरादित्यैरश्विभ्यां च वृतः प्रभु: । महापराक्रमी इन्द्र और विष्णु, सूर्य और चन्द्रमा, धाता और विधाता, वायु और अग्नि, पूषा, भग, अर्यमा, अंश, विवस्वान्ू, मित्र और वरुणके साथ बुद्धिमान् रुद्रदेव, एकादश रुद्रणण, आठ वसु, बारह आदित्य और दोनों अश्विनीकुमार--ये सब-के-सब प्रभावशाली कुमार कार्तिकेयको घेरकर खड़े हुए उसने देवासुरसंग्राममें अत्यन्त कुपित होकर भयानक कर्म करनेवाले चौदह प्रयुत- दैत्योंका केवल अपनी दोनों भुजाओंसे वध कर डाला था
sa hi devāsure yuddhe daityānāṁ bhīmakarmaṇām | jaghāna dorbhyāṁ saṁkruddhaḥ prayutāni caturdaśa ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ ആ മഹാബലി ക്രോധാവേശത്തോടെ ഭീകരകർമ്മികളായ ദൈത്യരുടെ പതിനാലു പ്രയുതങ്ങളെ തന്റെ രണ്ടു ഭുജങ്ങളാൽ മാത്രം വധിച്ചു. ഈ പദ്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്: ദേവക്രമത്തിന്റെ തുലനം തകർക്കാൻ വിനാശശക്തികൾ ഉയരുമ്പോൾ, ധർമ്മപക്ഷത്തിന്റെ ശക്തി വേഗത്തിലും നിർണായകമായും ഭീഷണിക്ക് അനുപാതമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents righteous force as a protective instrument: when agents of chaos (Daityas) endanger the cosmic and moral order upheld by the devas, extraordinary strength may be ethically framed as necessary and duty-aligned, emphasizing decisive action against destructive wrongdoing.
Vaiśampāyana recounts a past episode from the devas–asuras conflict in which a powerful figure, in great anger, kills an immense number of fearsome Daityas—fourteen prayutas—using only his arms, highlighting superhuman martial prowess.