Shloka 41
Sarasvatī-Śāpavimokṣa, Rākṣasa-Mokṣa, and Aruṇā-Tīrtha
Indra–Namuci Expiation
इस प्रकार श्रीमहाभारत शल्यपर्वके अन्तर्गत गदापव॑नमें बलदेवजीकी तीर्थयात्राके प्रसंगमें सारस्वतोपाख्यानविषयक इकतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
evaṁ vasiṣṭhāpavāhaḥ loke khyāto janādhipa nareśvara | iti sa sthānaṁ jagati vasiṣṭhāpavāha-nāmnā vikhyātaṁ abhavat | vasiṣṭaṁ bahāpayitvā saritāṁ śreṣṭhā sarasvatī punaḥ svapūrva-mārgeṇaiva vahantī babhūva |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നരാധിപാ! ആ സ്ഥലം ലോകത്തിൽ ‘വസിഷ്ഠാപവാഹ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി. വസിഷ്ഠനെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോയ ശേഷം, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ സരസ്വതി വീണ്ടും തന്റെ മുൻപത്തെ പാതയിലൂടെ തന്നെ ഒഴുകിത്തുടങ്ങി।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Sacred places gain enduring authority through remembered encounters with sages; the narrative frames tīrthas as moral-spiritual landmarks where past events become guides for later generations.
A site becomes famous as ‘Vasiṣṭhāpavāha’ because of an episode in which Vasiṣṭha is ‘carried away’; afterward the river Sarasvatī resumes her earlier course, marking the conclusion of that sacred incident.