Shloka 246
Baka Dālbhya at Avakīrṇa-tīrtha: Rāṣṭra-kṣaya and Release through Prasāda (Śalya-parva, Adhyāya 40)
तथा स्थण्डिलशायी च ये चान्ये नियमा: पृथक् । वे कभी जल पीकर रहते, कभी वायुको ही आहार बनाते और कभी पत्ते चबाकर रहते थे। सदा भूमिकी वेदी बनाकर उसपर सोते और तपस्यासम्बन्धी जो अन्य सारे नियम हैं उनका भी पृथक्-पृथक् पालन करते थे
tathā sthaṇḍilaśāyī ca ye cānye niyamāḥ pṛthak |
അതുപോലെ അവർ സ്ഥണ്ഡിലശായികളും ആയിരുന്നു. ചിലപ്പോൾ വെള്ളം മാത്രം കുടിച്ച് ജീവിച്ചു; ചിലപ്പോൾ വായുവിനെ തന്നെ ആഹാരമാക്കി; ചിലപ്പോൾ ഇലകൾ ചവച്ച് കഴിഞ്ഞു. എപ്പോഴും ഭൂമിയിൽ ഒരു വേദി ഒരുക്കി അതിന്മേൽ തന്നെ ശയിച്ചു; തപസ്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റു നിയമങ്ങളും ഓരോന്നായി വ്യത്യസ്തമായി അനുഷ്ഠിച്ചു.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores niyama—disciplined observance—as a means to cultivate inner control and detachment. Sleeping on bare ground symbolizes voluntary simplicity, training the mind to remain steady rather than ruled by comfort-seeking.
Vaiśaṃpāyana describes a group (ascetics/observers of vows) practicing austerities: they sleep on the ground and follow various distinct disciplines. It functions as a descriptive aside emphasizing rigorous tapas within the epic’s broader moral landscape.