Shloka 7
Trita in the Well (Udapāna-kathā) — Balarāma’s Tīrtha Observances
न च तत् कृतवान् राजा यथा ख्यातं हि तत् पुरा,नरेश्वर! किंतु राजा धृतराष्ट्रने भगवानका कहना नहीं माना। यह सब बात पहले यथार्थरूपसे बतायी गयी है। महाबाहु पुरुषोत्तम भगवान् श्रीकृष्ण वहाँ संधि करानेमें सफलता न मिलनेपर पुनः उपप्लव्यमें ही लौट आये
na ca tat kṛtavān rājā yathā khyātaṃ hi tat purā | nareśvara kintu rājā dhṛtarāṣṭreṇa bhagavatā na mānitaḥ | etad sarvaṃ pūrvaṃ yathārtharūpeṇa kathitaṃ | mahābāhuḥ puruṣottamo bhagavān śrīkṛṣṇaḥ tatra sandhiṃ kārayituṃ aśaktaḥ san punar upaplavyaṃ eva pratyāgacchat |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നരേശ്വരാ! മുമ്പ് യഥാർത്ഥവും യഥോചിതവും എന്നു പ്രസിദ്ധമായ രീതിയിൽ രാജാവ് പ്രവർത്തിച്ചില്ല; ധൃതരാഷ്ട്രൻ ഭഗവാന്റെ ഉപദേശം അംഗീകരിച്ചില്ല. ഇതെല്ലാം മുമ്പേ യഥാവിധം വിവരിക്കപ്പെട്ടതാണ്. അവിടെ സന്ധി സാധിക്കാതിരുന്നതുകൊണ്ട് മഹാബാഹുവും പുരുഷോത്തമനുമായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ വീണ്ടും ഉപപ്ലവ്യത്തിലേക്കു മടങ്ങി വന്നു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler’s ethical duty includes listening to righteous counsel; when a king refuses the guidance of a wise and benevolent adviser, the possibility of peace diminishes and the path toward conflict becomes morally and practically inevitable.
Vaiśampāyana recalls that Dhṛtarāṣṭra did not accept the Lord’s advice; since Kṛṣṇa could not accomplish a peace settlement, he returned to Upaplavya, marking the failure of diplomacy before the war’s escalation.