Previous Verse
Next Verse

Shloka 163

भीमसेनस्य कौरवसुतवधः तथा श्रुतर्वावधः

Slaying of Kaurava princes and the fall of Śrutarvā

नाकुलिस्तु शतानीको रथानीकमयोधयन्‌ । पांचालराजपुत्र धृष्टद्युम्न, महारथी शिखण्डी और नकुलपुत्र शतानीक--ये आपकी रथसेनाके साथ युद्ध कर रहे थे

Nākulis tu Śatānīko rathānīkam ayodhayan | Pāñcālarāja-putro Dhṛṣṭadyumno mahārathī Śikhaṇḍī ca Nakula-putraḥ Śatānīkaḥ—ete tava ratha-senayā saha yuddham akurvan |

നകുലന്റെ പുത്രൻ ശതാനീകൻ രഥവിഭാഗത്തോടു യുദ്ധം ചെയ്തു. അവനോടൊപ്പം പാഞ്ചാലരാജപുത്രൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും മഹാരഥി ശിഖണ്ഡിയും നിങ്ങളുടെ രഥസേനയ്‌ക്കെതിരായി സമരത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.

नकुलिःNakuli (a warrior named Nakuli)
नकुलिः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुलि
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
शतानीकःŚatānīka
शतानीकः:
Karta
TypeNoun
Rootशतानीक
FormMasculine, Nominative, Singular
रथानीकम्the chariot-division (of the army)
रथानीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथानीक
FormNeuter, Accusative, Singular
अयोधयत्made (them) fight / fought against
अयोधयत्:
TypeVerb
Rootयुध्
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada, Causative

संजय उवाच

S
Sanjaya
N
Nakula
Ś
Śatānīka (son of Nakula)
D
Dhṛṣṭadyumna
P
Pāñcāla
Ś
Śikhaṇḍī
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'tava')
R
rathānīka (chariot-division)
R
ratha-senā (chariot forces)

Educational Q&A

The verse highlights the disciplined, role-based nature of kṣatriya warfare: named leaders and defined divisions meet in ordered combat. Ethically, it reflects the epic’s emphasis on duty (dharma) as action within one’s station, even amid the tragedy of war.

Sanjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Nakula’s son Śatānīka, together with Dhṛṣṭadyumna and the great warrior Śikhaṇḍī, is actively fighting against the Kauravas’ chariot forces, engaging a specific chariot-division (rathānīka).