Shloka 16

भीमसेनस्य कौरवसुतवधः तथा श्रुतर्वावधः

Slaying of Kaurava princes and the fall of Śrutarvā

Devanagari script

पाण्डवानामनीकेषु धृष्टद्युम्मनमयो धयन्‌ । कुछ लोग अपने सुवर्णभूषित रथोंके द्वारा सहसा आकर पाण्डवसेनाओंमें धृष्टद्युम्नके साथ युद्ध करने लगे ।। धृष्टद्युम्नोडपि पाञज्चाल्य: शिखण्डी च महारथ:

Transliteration

pāṇḍavānām anīkeṣu dhṛṣṭadyumnam ayo dhayan | kucit suvarṇabhūṣitai rathaiḥ sahasāgatya pāṇḍavasenāsu dhṛṣṭadyumnena saha yuddhaṃ cakruḥ || dhṛṣṭadyumno 'pi pāñcālyaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥ |

Translation

ചിലർ സ്വർണാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച രഥങ്ങളുമായി പെട്ടെന്ന് എത്തി, പാണ്ഡവസേനാവ്യൂഹങ്ങളിൽ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനോടു യുദ്ധം തുടങ്ങി. പാഞ്ചാല്യനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും മഹാരഥനായ ശിഖണ്ഡിയും ആ ഭീകര സംഘർഷത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു।

Word by Word

• पाण्डवानाम्: of the Pandavas
• पाण्डवानाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: पाण्डव
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• अनीकेषु: in the armies/forces
• अनीकेषु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: अनीक
• Form: Neuter, Locative, Plural

• धृष्टद्युम्नम्: Dhrishtadyumna
• धृष्टद्युम्नम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धृष्टद्युम्न
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अयो: iron
• अयो: Karta
• Type: Noun
• Root: अयस्
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• धयन्: placing/holding (doing)
• धयन्: Karta
• Type: Verb
• Root: धा
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

• धृष्टद्युम्नः: Dhrishtadyumna
• धृष्टद्युम्नः: Karta
• Type: Noun
• Root: धृष्टद्युम्न
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अपि: also/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• पाञ्चाल्यः: the Panchala (prince)/of Panchala
• पाञ्चाल्यः: Karta
• Type: Noun
• Root: पाञ्चाल्य
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• शिखण्डी: Shikhandi
• शिखण्डी: Karta
• Type: Noun
• Root: शिखण्डिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• महारथः: great chariot-warrior
• महारथः: Karta
• Type: Noun
• Root: महारथ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Pāṇḍavas
• Pāṇḍava army (anīka/senā)
• Dhṛṣṭadyumna
• Pāñcālas
• Śikhaṇḍin
• Chariots (ratha)
• Gold ornaments (suvarṇa-bhūṣaṇa)