Previous Verse
Next Verse

Shloka 383

अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन

Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault

उत्थायोत्थाय हि यथा देहिनामिन्द्रियर्विंभो । भारत! उनका जन द्रौपदीपुत्रोंके साथ ऐसा विचित्र युद्ध होने लगा, जैसे बारंबार उठ- उठकर विषयोंकी ओर प्रवृत्त होनेवाली इन्द्रियोंक साथ देहधारियोंका युद्ध होता रहता है

sañjaya uvāca | utthāyotthāya hi yathā dehinām indriyair vīrya-bho | bhārata! unakā jana draupadī-putraiḥ sārdhaṃ evaṃ vicitra-yuddhaṃ bhavitum ārabdhaṃ, yathā bāraṃbāraṃ utthāya utthāya viṣayān prati pravṛttaiḥ indriyaiḥ saha dehadhāriṇāṃ yuddhaṃ satataṃ vartate |

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭാരതാ! അവരുടെക്കും ദ്രൗപദീപുത്രന്മാർക്കും ഇടയിൽ വിചിത്രവും നിരന്തരവുമായൊരു യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു. ദേഹികളിലെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ് വിഷയങ്ങളിലേക്കു പാഞ്ഞുചെന്ന് ആത്മാവിനെ പുനഃപുനഃ പോരാടാൻ നിർബന്ധിക്കുന്നതുപോലെ, ആ സമരവും ആവർത്തിച്ച് ഉയർന്നു തുടർന്നു.

उत्थायhaving risen / rising up
उत्थाय:
Adhikarana
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु: स्था)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
उत्थायagain having risen
उत्थाय:
Adhikarana
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु: स्था)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
यथाas / just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
देहिनाम्of embodied beings
देहिनाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेहिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
इन्द्रियैःwith the senses
इन्द्रियैः:
Karana
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
FormNeuter, Instrumental, Plural
विम्भोO mighty one (address)
विम्भो:
TypeNoun
Rootविम्भ
FormMasculine, Vocative, Singular
भारतO Bharata (address)
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhārata (Dhṛtarāṣṭra)
D
Draupadī
D
Draupadī-putrāḥ (sons of Draupadī)
I
indriyāṇi (the senses)
V
viṣayāḥ (sense-objects)