Mahabharata — Shalya Parva, Shloka 22
अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन
Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault
तावुभौ क्रूरकर्माणावुभौ भारत दुःसहौ । घोररूपमयुध्येतां कृतप्रतिकृतेषिणा
tāv ubhau krūrakarmāṇāv ubhau bhārata duḥsahau | ghorarūpam ayudhyetāṁ kṛtapratikṛteṣiṇā ||
ഹേ ഭാരതാ! ആ രണ്ടു വീരന്മാരും ക്രൂരകർമ്മികളായിരുന്നു; ശത്രുക്കൾക്ക് അസഹ്യരായിരുന്നു. ഓരോ പ്രഹാരത്തിനും പൂർണ്ണമായ പ്രതിപ്രഹാരം നൽകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ അവർ ഭീകരമായ യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the escalation inherent in retaliation: when combatants are intent on answering every strike with a counterstrike, violence intensifies into a grim cycle. Ethically, it points to how the desire for retribution can dominate judgment and harden conflict.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that two formidable warriors—both ruthless and difficult for enemies to withstand—have entered a fierce duel, each determined to repay the other’s attacks with equal force.