Shloka 2
Śālva’s Elephant Assault and the Counterstroke (शाल्वस्य नागारूढाभ्यवहारः)
वणिजो नावि भिन्नायां यथागाधेडप्लवे<र्णवे । अपारे पतिमच्छन्तो हते शूरे महात्मना
vaṇijo nāvi bhinnāyāṃ yathāgādhe ’ḍaplave ’rṇave | apāre patim acchanto hate śūre mahātmanā ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—തീരമില്ലാത്ത ആഴക്കടലിൽ കപ്പൽ തകർന്നാൽ വ്യാപാരികൾ അശരണരായി ഒരു രക്ഷകാധിപനെ തേടുന്നതുപോലെ, ആ ശൂര മഹാത്മാവ് വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ആശ്രയഹീനരായ യോദ്ധാക്കൾ തങ്ങളെ രക്ഷിച്ചു സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്ന നേതാവിനെ അന്വേഷിച്ചു।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses a vivid simile to show how an army’s morale and coherence depend on a capable protector-leader: when the heroic support is removed, people feel like shipwrecked merchants in a shoreless sea—exposed, fearful, and urgently seeking guidance.
Sañjaya describes the battlefield reaction after a great hero has been slain: the fighters, suddenly deprived of their main support, become disoriented and look for someone to lead and protect them, like shipwrecked traders searching for rescue in the open ocean.