Shloka 4
शल्यवधे कौरवसेनाभङ्गः, भीमस्य गदायुद्धं, दुर्योधनस्य समाह्वानम्
Rout after Śalya’s fall; Bhīma’s mace engagement; Duryodhana’s rally
युधिष्ठिरं जिघांसन्त: पाण्डूनां प्राविशन् बलम् । संजय कहते हैं--राजन! मद्रराज शल्यके मारे जानेपर उनके अनुगामी सात सौ वीर रथी विशाल कौरव-सेनासे निकल पड़े। उस समय दुर्योधन पर्वताकार हाथीपर आरूढ़ हो सिरपर छत्र धारण किये चामरोंसे वीजित होता हुआ वहाँ आया और “न जाओ, न जाओ! ऐसा कहकर उन मद्रदेशीय वीरोंको रोकने लगा; परंतु दुर्योधनके बारंबार रोकनेपर भी वे वीर योद्धा युधिष्ठिरके वधकी इच्छासे पाण्डवोंकी सेनामें जा घुसे || १--३ $ ।। ते तु शूरा महाराज कृतचित्ताश्न योधने
yudhiṣṭhiraṃ jighāṃsantaḥ pāṇḍūnāṃ prāviśan balam | te tu śūrā mahārāja kṛtacittāś ca yodhane ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! യുധിഷ്ഠിരനെ വധിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ അവർ പാണ്ഡവസേനയിൽ കയറി. മഹാരാജാവേ, ആ ശൂരന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച് മുന്നേറി; വീണുപോയ നേതാവിനോടുള്ള ഭക്തിയും ദുഃഖവും അവരെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how fixed resolve in war—especially when fueled by vengeance and group-loyalty—can override counsel and restraint. It implicitly warns that determination without dharmic discernment becomes a force that drives violence forward even after a leader’s fall.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that certain warriors, intent on killing Yudhiṣṭhira, surge into the Pāṇḍava ranks. The emphasis is on their single-minded battle-readiness and their aggressive entry into the opposing army.