Shloka 39
Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)
स धर्मराजो मणिहेमदण्डां जग्राह शक्ति कनकप्रकाशाम् | नेत्रे च दीप्ते सहसा विवृत्य मद्राधिपं क्रुद्धमना निरैक्षत्,धर्मराजने मणि और सुवर्णमय दण्डसे युक्त तथा सोनेके समान प्रकाशित होनेवाली शक्ति हाथमें ली और मन-ही-मन कुपित हो सहसा रोषसे जलती हुई आँखें फाड़कर मद्रराज शल्यकी ओर देखा
sa dharmarājo maṇihemadaṇḍāṃ jagrāha śaktiṃ kanakaprakāśām | netre ca dīpte sahasā vivṛtya madrādhipaṃ kruddhamanā niraikṣat |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ മണിയും സ്വർണ്ണവും പതിച്ച ദണ്ഡമുള്ള, കനകപ്രകാശം പോലെ തിളങ്ങുന്ന ശക്തി കൈയിൽ എടുത്തു. പിന്നെ മനസ്സിൽ ക്രോധം നിറച്ച്, പെട്ടെന്ന് രോഷത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്ന കണ്ണുകൾ വിശാലമായി തുറന്ന്, മദ്രാധിപനായ ശല്യനെ നോക്കി ദൃഷ്ടി പതിപ്പിച്ചു।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even a figure identified with dharma (Yudhiṣṭhira) can be driven toward anger in the extremity of battle; the verse highlights the ethical strain of war, where inner restraint is tested and righteous identity must contend with sudden wrath.
Sañjaya describes Yudhiṣṭhira grasping a brilliant spear with a gem-and-gold shaft and, with eyes flaring and widening in anger, turning his fierce gaze toward Śalya, the king of Madra—signaling an imminent confrontation.