Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)

स मद्रराज: सहसा विकीर्णो भीमाग्रगै: पाण्डवयो धमुख्यै: । युधिष्ठटिरस्याभिमुखं जवेन सिंहो यथा मृगहेतो: प्रयात:,भीम जिनके अगुआ थे, उन पाण्डवपक्षके प्रमुख वीरोंद्वारा बाणोंसे आच्छादित किये गये मद्रराज शल्य सहसा बड़े वेगसे युधिष्ठिरकी ओर दौड़े, मानो कोई सिंह किसी मृगको पकड़नेके लिये झपटा हो

sa madrarājaḥ sahasā vikīrṇo bhīmāgragaiḥ pāṇḍavayodhamukhyaiḥ | yudhiṣṭhirasya abhimukhaṃ javena siṃho yathā mṛgahetoḥ prayātaḥ ||

ഭീമൻ മുന്നിൽ നിന്ന പാണ്ഡവപ്രധാന യോദ്ധാക്കളുടെ അമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട മദ്രരാജൻ ശല്യൻ പെട്ടെന്നു മഹാവേഗത്തിൽ യുധിഷ്ഠിരന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു—ഇര പിടിക്കാനായി സിംഹം ചാടുന്നതുപോലെ.

सःhe (that one)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मद्रराजःthe king of Madra (Shalya)
मद्रराजः:
Karta
TypeNoun
Rootमद्रराज
FormMasculine, Nominative, Singular
सहसाsuddenly, at once
सहसा:
TypeIndeclinable
Rootसहसा
विकीर्णःscattered/covered (with missiles)
विकीर्णः:
TypeAdjective
Rootविकीर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
भीम-अग्रगैःby those having Bhima in the front
भीम-अग्रगैः:
Karana
TypeAdjective
Rootभीमाग्रग
FormMasculine, Instrumental, Plural
पाण्डव-योध-मुख्यैःby the chief warriors of the Pandavas
पाण्डव-योध-मुख्यैः:
Karana
TypeNoun
Rootपाण्डवयोधमुख्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
युधिष्ठिरस्यof Yudhishthira
युधिष्ठिरस्य:
TypeProperNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Genitive, Singular
अभिमुखम्towards, facing
अभिमुखम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअभिमुख
FormNeuter, Accusative, Singular
जवेनwith speed
जवेन:
Karana
TypeNoun
Rootजव
FormMasculine, Instrumental, Singular
प्रयातःwent forth, rushed
प्रयातः:
TypeVerb
Rootप्रयात
FormMasculine, Nominative, Singular, Past participle (kta), या (गत्यर्थे) with प्र-
सिंहःa lion
सिंहः:
Karta
TypeNoun
Rootसिंह
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाas, like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
मृग-हेतोःfor the sake of a deer (as prey)
मृग-हेतोः:
Apadana
TypeNoun
Rootमृगहेतु
FormMasculine, Ablative, Singular

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
मद्रराज शल्य (Śalya, king of Madra)
भीम (Bhīma)
पाण्डव (the Pāṇḍavas / Pāṇḍava warriors)
युधिष्ठिर (Yudhiṣṭhira)
बाण (arrows)
सिंह (lion)
मृग (deer/prey)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya-dharma in its starkest form: even when overwhelmed by enemy missiles, a warrior-king presses forward toward his chosen objective. Ethically, it frames battle as a test of resolve and leadership under pressure, while also reminding the reader that martial prowess can be driven by predatory intensity (the lion-prey simile), not merely by righteousness.

Sañjaya describes Śalya, the Madra king, being showered with arrows by the leading Pāṇḍava fighters headed by Bhīma. Despite this, Śalya suddenly charges at high speed directly toward Yudhiṣṭhira, compared to a lion rushing to seize a deer.