Shloka 283
Adhyāya 14: Śalya’s Missile-Pressure and the Pāṇḍava Convergence (शल्यस्य शरवर्षम्)
मृदुपूर्व ततश्वैनं पुन: पुनरताडयत् । शत्रुओंको संताप देनेवाले सव्यसाचीने अश्वत्थामाके घोड़े, सारथि एवं रथको चौपट कर दिया। फिर वे हलके हाथों बाण चलाकर बारंबार उसे घायल करने लगे
mṛdupūrvaṃ tataś cainaṃ punaḥ punar atāḍayat |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ആദ്യം അവനെ മൃദുവായി പ്രഹരിച്ചു; പിന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും അടിച്ചു. ശത്രുക്കൾക്ക് സന്താപം നൽകുന്ന സവ്യസാചി അശ്വത്ഥാമന്റെ കുതിരകൾ, സാരഥി, രഥം എന്നിവയെ തകർത്തു; തുടർന്ന് ലഘുഹസ്തനായി ബാണങ്ങൾ വിടർത്തി അവനെ ആവർത്തിച്ച് പരിക്കേൽപ്പിച്ചു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a morally charged aspect of warfare: skill can be used with restraint, yet restraint itself may serve cruelty when it prolongs suffering. It invites reflection on intention (bhāva) and proportionality in action, even within kṣatriya-duty.
Sañjaya describes a combat moment where a warrior first strikes the opponent lightly and then continues to strike repeatedly, indicating sustained pressure and domination rather than a single decisive blow.