Shloka 6
शल्यपरिघातः (Śalya Under Encirclement) — Mahābhārata, Śalya-parva, Adhyāya 12
योद्धाओंमें महान् गजराजके समान पराक्रमी उन दोनों वीरोंको देखकर आपके और शत्रुपक्षके योद्धा सब ओरसे “वाह-वाह” कहकर उनके प्रति सम्मान प्रकट करने लगे --[५॥।। न हि मद्राधिपादन्यो रामाद् वा यदुनन्दनात् | सोढुमुत्सहते वेगं भीमसेनस्य संयुगे,'संसारमें मद्रराज शल्य अथवा यदुनन्दन बलरामजीके सिवा दूसरा कोई ऐसा योद्धा नहीं है, जो युद्धमें भीमसेनका वेग सह सके
yoddhāsu mahān gajarāja iva parākramī tau vīrau dṛṣṭvā tava ca śatrupakṣasya ca yoddhāḥ sarvataḥ “vāh-vāh” iti vadantaḥ tayoḥ prati sammānaṃ prakaṭayām āsuḥ | na hi madrādhipād anyo rāmād vā yadunandanāt soḍhum utsahate vegaṃ bhīmasenasya saṃyuge |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—മഹാഗജരാജനെപ്പോലെ പരാക്രമശാലികളായ ആ രണ്ടു വീരന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ പക്ഷത്തെയും ശത്രുപക്ഷത്തെയും യോദ്ധാക്കൾ എല്ലാടത്തുനിന്നും “വാഹ്! വാഹ്!” എന്നു വിളിച്ച് അവർക്കു ബഹുമാനം പ്രകടിപ്പിച്ചു. കാരണം ഈ ലോകത്ത് മദ്രാധിപൻ ശല്യനെയോ യദുനന്ദനൻ ബലരാമനെയോ ഒഴികെ, യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനന്റെ പ്രചണ്ഡവേഗം സഹിക്കാൻ ധൈര്യമുള്ള മറ്റൊരു യോദ്ധാവുമില്ല।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid war, the epic highlights a shared martial ethic: genuine excellence is acknowledged publicly, sometimes even by opponents. At the same time, true strength is measured not only by force (Bhīma’s vega) but by the rare capacity to endure and counter it with steadiness (attributed here to Śalya and Balarāma).
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that two outstanding warriors appear with elephant-like might, prompting applause from both armies. He then emphasizes Bhīmasena’s terrifying momentum in combat, stating that only Śalya of Madra or Balarāma is considered capable of bearing it in battle.