Shloka 36
शल्यपरिघातः (Śalya Under Encirclement) — Mahābhārata, Śalya-parva, Adhyāya 12
दुर्योधनो महाराज धृष्टद्युम्नमयोधयत् । राजाधिराज! आपका पुत्र दुर्योधन अत्यन्त बल-पराक्रमसे सम्पन्न द्रोणहन्ता धृष्टद्युम्नके साथ जूझने लगा ।। त्रिसाहस्रास्तथा राजंस्तव पुत्रेण चोदिता:
sañjaya uvāca | duryodhano mahārāja dhṛṣṭadyumnam ayodhayat | rājādhirāja! āpaka putra duryodhana atyanta bala-parākramase sampanna droṇahantā dhṛṣṭadyumnake sātha jūjhane lagā || trisāhasrās tathā rājanstava putreṇa coditāḥ |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—മഹാരാജാ, ദുര്യോധനൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനോടു യുദ്ധം ചെയ്തു. രാജാധിരാജാ, നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ ദുര്യോധനൻ—അത്യന്ത ബലവും പരാക്രമവും ഉള്ളവൻ—ദ്രോണഹന്താവായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനോടു നേരിട്ട് ഏറ്റുമുട്ടി. കൂടാതെ, രാജൻ, നിങ്ങളുടെ പുത്രന്റെ പ്രേരണയാൽ ആയിരക്കണക്കിന് സൈന്യവും മുന്നേറി പോരാട്ടം കൂടുതൽ ഉഗ്രമാക്കി.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how personal enmity and the momentum of war drive leaders to direct ever more forces into violence. Ethically, it underscores the tragic escalation that follows when rulers prioritize victory and pride over restraint and dharma, even as valor and martial duty are outwardly displayed.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Duryodhana directly engages Dhṛṣṭadyumna in combat. Dhṛṣṭadyumna is identified by the epithet ‘slayer of Droṇa,’ and Duryodhana is described as urging on large bodies of troops, intensifying the battle.