Shloka 53
Śalya–Bhīma Gadā-saṃnipāta and Śalya’s Bāṇa-jāla against Yudhiṣṭhira
Book 9, Chapter 11
पटुघण्टाशतरवां वासवीमशनीमिव । निर्मुक्ताशीविषाकारां पृक्तां गजमदैरपि
sañjaya uvāca | paṭu-ghaṇṭā-śata-ravāṃ vāsavīm aśanīm iva | nirmuktāśīviṣākārāṃ pṛktāṃ gaja-madair api ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—നൂറുകണക്കിന് മണികളുടെ കഠിനഘോഷം മുഴങ്ങുന്ന ആ ഗദ ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രംപോലെ ഭയാനകമായി തോന്നി. തൊലി ഊരിയ വിഷസർപ്പത്തെപ്പോലെ അത് സർവ്വജീവികളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഭയം വിതറി, സ്വന്തം സൈന്യത്തിന്റെ ഉല്ലാസം വർധിപ്പിച്ചു; അതിൽ ആനകളുടെ മദജലവും പുരണ്ടിരുന്നു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how instruments of war are designed to amplify psychological impact: terrorizing opponents while emboldening one’s own side. It implicitly warns that violence operates not only through physical force but also through fear and morale.
Sañjaya is vividly describing a formidable mace in the battlefield context—its bell-like clamor, its thunderbolt-like dreadfulness, its serpent-like fearfulness, and its being smeared with elephant rut-fluid—highlighting its terrifying presence and its effect on both armies.