Shloka 363

अध्याय ९ — दुर्योधनस्य अन्त्यावस्था, विलापः, तथा सौप्तिक-प्रतिवृत्तम्

Duryodhana’s Final Condition, Lamentation, and the Night’s Report

Devanagari script

सभृत्यानां नरव्याप्र रत्नवन्ति गृहाणि च । “नरश्रेष्ठू आपके ही बल-पराक्रमसे सेवकोंसहित कृपाचार्यको, मुझको तथा मेरे पिताजीको रत्नोंसे भरे हुए भव्य भवन प्राप्त हुए थे

Transliteration

sabhṛtyānāṁ naravyāghra ratnavanti gṛhāṇi ca |

Translation

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—നരശ്രേഷ്ഠാ! അങ്ങയുടെ ബലപരാക്രമം കൊണ്ടുതന്നെ ഭൃത്യന്മാരോടുകൂടി കൃപാചാര്യർക്കും എനിക്കും എന്റെ പിതാവിനും രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഭവ്യഗൃഹങ്ങൾ ലഭിച്ചു.

Word by Word

• सभृत्यानाम्: of (those) with attendants/servants
• सभृत्यानाम्: Sambandha
• Type: Adjective
• Root: स-भृत्य
• Form: Masculine/Neuter (context-dependent), Genitive, Plural

• नरव्याघ्र: O tiger among men
• नरव्याघ्र: Sambodhana
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: नर-व्याघ्र
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• रत्नवन्ति: jewel-filled, possessing jewels
• रत्नवन्ति: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: रत्नवत्
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Plural

• गृहाणि: houses, dwellings
• गृहाणि: Karma
• Type: Noun
• Root: गृह
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Kṛpācārya (Kṛpa)
• Sañjaya’s father (Dhṛtarāṣṭra, implied by context)
• treasure-filled mansions (gṛhāṇi ratnavanti)
• attendants/servants (bhṛtya)