Shloka 53
Aśvatthāmā’s Stuti of Rudra and Śiva’s Empowerment (सौप्तिकपर्व, अध्याय ७)
Devanagari script
धनूंषि समिधस्तत्र पवित्राणि शिता: शरा: । हविरात्मवतश्चात्मा तस्मिन् भारत कर्मणि,भारत! उस आत्मसमर्पणरूपी यज्ञकर्ममें आत्मबल-सम्पन्न अश्वत्थामाका धनुष ही समिधा, तीखे बाण ही कुशा और शरीर ही हविष्यरूपमें प्रस्तुत हुए
Transliteration
sañjaya uvāca |
dhanūṃṣi samidhas tatra pavitrāṇi śitāḥ śarāḥ |
havir ātmavataś cātmā tasmin bhārata karmaṇi ||
Translation
ഹേ ഭാരതാ! ആ ആത്മസമർപ്പണ-രൂപ യജ്ഞകർമ്മത്തിൽ ധനുസ്സ് സമിധയായി, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ പവിത്ര കുശപോലെ ആയി, അന്തർബലസമ്പന്നനായ യോദ്ധാവിന്റെ സ്വന്തം ശരീരമേ ഹവിസ്സായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു।
Word by Word
धनूंषिbows
धनूंषि:
Karta
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Nominative, Plural
समिधःfuel-sticks (for sacrifice)
समिधः:
Karta
TypeNoun
Rootसमिध्
FormFeminine, Nominative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
पवित्राणिpurifiers; sacred (grass/rings used in rites)
पवित्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootपवित्र
FormNeuter, Nominative, Plural
शिताःsharp
शिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootशित
FormMasculine, Nominative, Plural
शराःarrows
शराः:
Karta
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Nominative, Plural
हविःoblation
हविः:
Karta
TypeNoun
Rootहविस्
FormNeuter, Nominative, Singular
आत्मवतश्चof the self-possessed/strong-minded one; and
आत्मवतश्च:
Sambandha
TypeAdjective
Rootआत्मवत्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
आत्माthe self; (here) the body/person
आत्मा:
Karta
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Locative, Singular
भारतO Bharata
भारत:
Sambodhana
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
कर्मणिin the act/rite
कर्मणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaB
Bharata (address to Dhritarashtra/Kuru line)B
bow (dhanus)A
arrows (śara)S
sacrificial fuel-sticks (samidh)O
oblation (havis)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes