Shloka 9
Yudhiṣṭhira’s Lament and Kṛṣṇa’s Rudra-Cosmogony Explanation (सौप्तिक पर्व, अध्याय १७)
आदिरेष हि भूतानां मध्यमन्तश्न॒ भारत । विचेष्टते जगच्चेदं सर्वमस्यैव कर्मणा
ādireṣa hi bhūtānāṁ madhyam antaś ca bhārata | viceṣṭate jagac cedaṁ sarvam asyaiva karmaṇā ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ഭാരതാ! അവൻ തന്നെയാണ് സകലഭൂതങ്ങളുടെയും ആദിയും മദ്ധ്യവും അന്തവും. അവന്റെ കര്മ്മപ്രഭാവം കൊണ്ടുതന്നെ ഈ സർവ്വജഗത്തും നാനാവിധമായി ചലിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse affirms a theistic-cosmic vision: the supreme Lord (here understood as Śiva) is the origin, sustainer, and end of all beings, and the diverse motions of the world proceed from his agency—encouraging humility and devotion amid human conflict.
In Sauptika Parva’s aftermath of night-time violence, Vaiśampāyana frames events within a larger divine order, stating that the world’s varied actions unfold through the Lord’s power, thereby interpreting the unfolding calamities against a cosmic backdrop.