Shloka 19
अश्वत्थाम-शापः, परिक्षिद्भविष्यत्, मणि-न्यासः
Aśvatthāman’s Curse, Parikṣit’s Future, and the Mani’s Restitution
व्यासजीने कहा--द्रोणकुमार! तूने हमलोगोंका अनादर करके यह भयंकर कर्म किया है, ब्राह्मण होनेपर भी तेरा आचार ऐसा गिर गया है और तूने क्षत्रियरर्मको अपना लिया है; इसलिये देवकीनन्दन श्रीकृष्णने जो उत्तम बात कही है, वह सब तेरे लिये होकर ही रहेगी, इसमें संशय नहीं है ।।
Vyāsa uvāca—Droṇakumāra! tvayāsmān anādṛtya idaṁ bhīṣaṇaṁ karma kṛtam; brāhmaṇo ’pi san ācāras te ’dhaḥ patitaḥ, kṣatriyadharmaṁ ca tvayā upāttaḥ. tasmād Devakīnandana-Śrīkṛṣṇena yā uttamā vāk proktā sā sarvā tavaiva bhavitavyā; atra saṁśayo nāsti. Aśvatthāmovāca—sahaiva bhavatā brahman sthāsyāmi puruṣeṣv iha; satyavāg astu bhagavān ayaṁ ca Puruṣottamaḥ.
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു— “ഹേ ദ്രോണപുത്രാ! ഞങ്ങളെ അവഗണിച്ച് നീ ഈ ഭയങ്കര കർമ്മം ചെയ്തു. ബ്രാഹ്മണനായിട്ടും നിന്റെ ആചാരം അധഃപതിച്ചു; നീ ക്ഷത്രിയധർമ്മം സ്വീകരിച്ചു. അതുകൊണ്ട് ദേവകീനന്ദനൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഉച്ചരിച്ച ഉത്തമവചനം നിന്റെ കാര്യത്തിൽ സംശയമില്ലാതെ ഫലിക്കും.” അശ്വത്ഥാമൻ പറഞ്ഞു— “ഹേ ബ്രഹ്മൻ! ഇനി മനുഷ്യരിൽ ഞാൻ ഇവിടെ നിങ്ങളുടെ കൂടെ മാത്രമേ നില്ക്കൂ. ഈ ഭഗവാൻ പുരുഷോത്തമൻ തന്റെ വചനത്തിൽ സത്യവാനാകട്ടെ.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
Birth-status (being a brahmin) does not safeguard one from moral fall; conduct (ācāra) determines ethical standing. Violent, transgressive action brings inevitable consequence, and Krishna’s truthful pronouncement is presented as inescapable moral causality.
Vyasa rebukes Ashvatthama for a horrific act done in contempt, declaring that Krishna’s stated outcome for him will certainly occur. Ashvatthama, acknowledging Krishna as truth-speaking Puruṣottama, says he will remain among humans only in Vyasa’s company.