Shloka 5
अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः
Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve
ते मुहूर्तात् ततो गत्वा श्रान्तवाहा: पिपासिता:
te muhūrtāt tato gatvā śrāntavāhāḥ pipāsitāḥ
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—പിന്നീട് അവർ ആ സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് അല്പം ദൂരം പോയി, ക്രോധവും അമർഷവും വശമായ മഹാധനുർധരന്മാരായി. ദാഹം മൂലം അവർ അത്യന്തം പീഡിതരായി; അവരുടെ കുതിരകളും ക്ഷീണിച്ചു. ആ അവസ്ഥ അവർക്കു അസഹ്യമായി. രാജാവ് ദുര്യോധനൻ വധിക്കപ്പെട്ടതിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ ദഹിച്ച് അവർ ഒരു മുഹൂർത്തം അവിടെ മൗനമായി നിന്നു—ശോകവും അമർഷവും അവരെ പൊതിഞ്ഞു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked anger and wounded pride, when combined with grief, can overwhelm even mighty warriors—reducing them to physical and mental exhaustion. It foreshadows ethically fraught choices that arise when sorrow turns into resentment.
After leaving the battlefield area briefly, the surviving warriors (in this context, the principal Kaurava remnants) become thirsty and their horses tire. They are devastated by Duryodhana’s death and stand silently for a muhūrta, simmering with anger and humiliation.