Shloka 10
पाण्डवानां वनप्रस्थानवर्णनम् / The Pāṇḍavas’ Departure for the Forest
Vidura’s Report and Portents
एवमुक्त्वा तु कौन्तेयमपोह् वसनं स्वकम् । स्मयन्नवेक्ष्य पाज्चालीमैश्वर्यमदमोहित:,कुन्तीकुमार युधिष्ठिस्से ऐसा कहकर ऐश्वर्यमदसे मोहित हुए दुर्योधनने इशारेसे राधानन्दन कर्णको बढ़ावा देते और भीमसेनका तिरस्कार-सा करते हुए अपनी जाँघका वस्त्र हटाकर द्रौपदीकी ओर मुसकराते हुए देखा। उसने केलेके खंभेके समान मोटी, समस्त लक्षणोंसे सुशोभित, हाथीकी सूँडके सदृश चढ़ाव-उतारवाली और वज्रके समान कठोर अपनी बायीं जाँघ द्रौपदीकी दृष्टिके सामने करके दिखायी
evaṁ uktvā tu kaunteyam apohya vasanaṁ svakam | smayann avekṣya pāñcālīm aiśvaryamada-mohitaḥ ||
കൗന്തേയനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, ഐശ്വര്യമദത്തിൽ മോഹിതനായ ദുര്യോധനൻ തന്റെ വസ്ത്രം നീക്കി, പുഞ്ചിരിയോടെ പാഞ്ചാലിയിലേക്കു നോക്കി।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how aiśvarya-mada (the intoxication of power) leads to loss of self-restraint and ethical collapse. Public humiliation and sexualized insult are portrayed as grave adharma, sowing consequences that later drive the conflict toward war.
After speaking, the offender—deluded by pride—removes his garment and smiles while looking at Draupadī, signaling a calculated act of disrespect in the royal assembly. It functions as provocation and degradation, intensifying the moral crisis of the court.