Shloka 57
Sabhā Parva, Adhyāya 68 — Pāṇḍavānāṃ Vanavāsa-prasthānaḥ; Duḥśāsana-nindā; Pāṇḍava-pratijñāḥ
Devanagari script
न विन्लुवन्ति कौरव्या: प्रश्रमेतमिति सम ह । स जन: क्रोशति स्मात्र धृतराष्ट्र विगर्हयन्,कौरव द्रौपदीके पूर्वोक्त प्रश्नपर स्पष्ट विवेचन नहीं कर रहे थे, अतः वहाँ बैठे हुए लोग राजा धृतराष्ट्रकी निन््दा करते हुए उन्हें कोसने लगे
Transliteration
na vinluvanti kauravyāḥ praśrametam iti sma ha | sa janaḥ krośati smātra dhṛtarāṣṭraṃ vigarhayan |
Translation
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—കൗരവർ പിന്മാറിയില്ല; ‘ശ്രമംകൊണ്ട് അവൻ ക്ഷയിക്കട്ടെ’ എന്നു കരുതി. അപ്പോൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നവർ ധൃതരാഷ്ട്രനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി നിലവിളിച്ചു—ഇത്തരം അധർമ്മം നിയന്ത്രണമില്ലാതെ തുടരാൻ അനുവദിച്ചതിനാൽ.
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
विन्लुवन्तिthey do not omit/neglect
विन्लुवन्ति:
TypeVerb
Rootवि + लुप्
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
कौरव्याःthe Kauravas
कौरव्याः:
Karta
TypeNoun
Rootकौरव्य
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रश्रमेतम्the (one) exhausted/overwearied
प्रश्रमेतम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रश्रमेत (पुं-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
समःequal/indifferent
समः:
TypeAdjective
Rootसम
FormMasculine, Nominative, Singular
हindeed (particle)
ह:
TypeIndeclinable
Rootह
सःhe/that (person)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
जनःthe people/crowd
जनः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Singular
क्रोशतिcries out
क्रोशति:
TypeVerb
Rootक्रुश्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
स्मindeed/just (past-narrative particle)
स्म:
TypeIndeclinable
Rootस्म
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
धृतराष्ट्रम्Dhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Accusative, Singular
विगर्हयन्censuring/blaming
विगर्हयन्:
TypeVerb
Rootवि + गर्ह्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
व
वैशम्पायन (Vaiśampāyana)क
कौरवाः (Kauravas)ध
धृतराष्ट्र (Dhṛtarāṣṭra)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes