Shloka 69
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
कच्चिदा भ्यन्तरेभ्यश्ष बाहो भ्यश्ष विशाम्पते । रक्षस्यात्मानमेवाग्रे तांश्व॒ स्वेभ्यो मिथश्व॒ तान्,प्रजापालक नरेश! क्या तुम रसोइये आदि भीतरी सेवकों तथा सेनापति आदि बाह्य सेवकोंद्वारा भी पहले अपनी ही रक्षा करते हो, फिर आत्मीयजनोंद्वारा एवं परस्पर एक-दूसरेसे उन सबकी रक्षापर भी ध्यान देते हो?
kaccid ābhyantarebhyaś ca bāhyebhyaś ca viśāmpate | rakṣasy ātmānam evāgre tāṃś ca svebhyo mithaś ca tān ||
നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ പ്രജാധിപനേ! അന്തർസേവകരിലും ബാഹ്യ ഉദ്യോഗസ്ഥരിലും നിന്നുയരാവുന്ന ഭീഷണികളിൽ നിന്ന് ആദ്യം നീ നിന്റെ സ്വസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നുണ്ടോ? പിന്നെ വിശ്വസ്ത ബന്ധുക്കളുടെ മുഖേനയും പരസ്പര നിരീക്ഷണക്രമം ഏർപ്പെടുത്തി ആ സേവകരുടെയും സംരക്ഷണവും ശാസനവും ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ടോ? പ്രജാപാലകനായ രാജാവേ, നിന്റെ ഗൃഹവും ഭരണവും സുരക്ഷിതവും ശാസനാബദ്ധവും ദ്രോഹരഹിതവുമായി നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടോ?
नारद उवाच
Educational Q&A
A king must practice vigilant, ethical governance: secure himself and the realm by monitoring both inner household staff and outer officials, and by establishing trustworthy oversight and mutual accountability so that service does not turn into betrayal.
Nārada continues a sequence of ‘kaccit’ counsel-questions to the ruler, probing whether the king maintains proper administrative safeguards—covering palace insiders and external officers—while ensuring orderly protection and supervision within the royal establishment.