Shloka 29
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
कच्चिन्निद्रावशं नैषि कच्चित् काले विबुद्धयसे । कच्चिच्चापररात्रेषु चिन्तयस्यर्थमर्थवित्,तुम असमयमें ही निद्राके वशीभूत तो नहीं होते? समयपर जग जाते हो न? अर्थशास्त्रके जानकार तो तुम हो ही। रात्रिके पिछले भागमें जगकर अपने अर्थ (आवश्यक कर्तव्य एवं हित)-के विषयमें विचार तो करते हो न?-
kaccin nidrāvaśaṃ naiṣi kaccit kāle vibudhyase | kaccic cāpararātreṣu cintayasy artham arthavit ||
നാരദൻ പറഞ്ഞു— നീ അസമയങ്ങളിൽ നിദ്രയുടെ അധീനനാകുന്നില്ലല്ലോ? യഥാസമയം ഉണരുന്നുവല്ലോ? രാജ്യനീതിശാസ്ത്രം അറിയുന്നവനായി, രാത്രിയുടെ അവസാന ഭാഗത്ത് ജാഗരിച്ച് യഥാർത്ഥ ഹിതവും ചെയ്യേണ്ട കർത്തവ്യങ്ങളും കുറിച്ച് ആലോചിക്കുന്നുവല്ലോ?
नारद उवाच
Educational Q&A
A ruler (or any responsible person) should practice self-control and vigilance: avoid untimely sleep, keep a disciplined routine, and use quiet hours—especially late night/early dawn—for sober reflection on duties and the welfare-oriented aims of governance (artha guided by dharma).
Nārada is questioning the king in a traditional ‘kaccit’ style of counsel, checking whether he maintains the habits expected of a competent ruler—timely wakefulness and deliberate thought about policy, obligations, and the kingdom’s good.