Shloka 32
Dyūta-kathā-praśnaḥ — Inquiry into the Dice-Game Calamity
कृतमड़लकल्याणो भ्रातृभि: परिवारित: । गतेषु क्षत्रियेन्द्रेषु सर्वेषु भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ जनमेजय! समस्त क्षत्रियोंक चले जानेपर कल्याणमय मांगलिक कृत्य पूर्ण करके भाइयोंसे घिरे हुए राजा युधिष्ठिरने मन्त्रियोंक साथ अपने उत्तम नगरमें प्रवेश किया। महाराज! दुर्योधन तथा सुबलपुत्र शकुनि ये दोनों उस रमणीय सभामें ही रह गये
Vaiśampāyana uvāca |
Kṛtamaṅgalakalyāṇo bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ |
Gateṣu kṣatriyendreṣu sarveṣu bharatarṣabha ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! എല്ലാ പ്രധാന ക്ഷത്രിയരാജാക്കന്മാരും പുറപ്പെട്ടശേഷം, മംഗളകർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, സഹോദരന്മാർ ചുറ്റിനിന്ന രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ മന്ത്രിമാരോടുകൂടെ തന്റെ ഉത്തമ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. എന്നാൽ മഹാരാജാ! ദുര്യോധനനും സുബലപുത്രനായ ശകുനിയും ആ രമണീയ സഭാമണ്ഡപത്തിൽ തന്നെയിരുന്നു—ബാഹ്യ മര്യാദയുടെ പിന്നിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന അന്തർഹിതത്തിന്റെ അശുഭ സൂചനപോലെ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts outward dharmic order—completing auspicious rites and returning properly with one’s kin and counselors—with the lingering presence of those driven by envy and calculation. It suggests that ethical life is not only public ritual and decorum, but also vigilance about intentions and the company one keeps.
After the gathering of kings disperses, Yudhiṣṭhira, having finished the ceremonial observances, returns to his city accompanied by his brothers and ministers. Meanwhile, Duryodhana and Śakuni stay back in the assembly-hall, setting the stage for the next developments in the Sabhā episode.