Shloka 11

Adhyāya 45 — Duryodhana’s Distress, Śakuni’s Counsel, and the Summons for Dyūta

Devanagari script

एष मायाप्रतिच्छन्न: करूषार्थ तपस्विनीम्‌ । जहार भद्रां वैशालीं मातुलस्य नृशंसकृत्‌,“इस क्रूरकर्माने मायासे अपने असली रूपको छिपाकर करूषराजकी प्राप्तिके लिये तपस्या करनेवाली अपने मामा विशालानरेशकी कन्या भद्राका (करूषराजके ही वेषमें उपस्थित हो उसे धोखा देकर) अपहरण कर लिया

Transliteration

eṣa māyāpraticchannaḥ karūṣārtha tapasvinīm | jahāra bhadrāṃ vaiśālīṃ mātulasya nṛśaṃsakṛt ||

Translation

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—മായയാൽ തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം മറച്ച്, നൃശംസകൃത്യനായ ഈയാൾ, കരൂഷരാജന്റെ ലാഭത്തിനായി തപസ്സിൽ നിരതയായ തന്റെ മാതുലന്റെ പുത്രി വൈശാലിയിലെ ഭദ്രയെ അപഹരിച്ചു കൊണ്ടുപോയി।

Word by Word

• एषः: this (man)
• एषः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• माया-प्रतिच्छन्नः: hidden/covered by illusion
• माया-प्रतिच्छन्नः: Karta
• Type: Adjective
• Root: माया-प्रतिच्छन्न
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• करूष-अर्थम्: for the sake of the Karūṣa (kingdom/king)
• करूष-अर्थम्: Karma
• Type: Noun
• Root: करूष-अर्थ
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• तपस्विनीम्: the female ascetic (performing austerities)
• तपस्विनीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तपस्विनी
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• जहार: carried off, abducted
• जहार: Kriya
• Type: Verb
• Root: हृ
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• भद्राम्: Bhadrā
• भद्राम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भद्रा
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• वैशालीम्: the princess of Vaiśālī / from Vaiśālī
• वैशालीम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: वैशाली
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• मातुलस्य: of (his/her) maternal uncle
• मातुलस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: मातुल
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• नृशंस-कृत्: doer of cruel deeds; cruel-acting
• नृशंस-कृत्: Karta
• Type: Adjective
• Root: नृशंस-कृत्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Bhadrā
• Vaiśālī
• Karūṣa (kingdom/people)
• maternal uncle (mātula)