Shloka 1
Śakuni–Duryodhana-saṃvāda: Dyūta-yojanā (Śakuni and Duryodhana on Planning the Dice-Game)
ऑपन-माज बक। ्-ज:डिडिअ चतुश्नत्वारिशो< ध्याय: भीष्मकी बातोंसे चिढ़े हुए शिशुपालका उन्हें फटकारना तथा भीष्मका श्रीकृष्णसे युद्ध करनेके लिये समस्त राजाओंको चुनौती देना भीष्म उवाच नैषा चेदिपते्ुद्धिर्यया त्वा55ह्दयतेड्च्युतम् । नूनमेष जगद्धरतुः कृष्णस्यैव विनिश्चय:,भीष्मजी कहते हैं--भीमसेन यह चेदिराज शिशुपालकी बुद्धि नहीं है, जिसके द्वारा वह युद्धसे कभी पीछे न हटनेवाले तुम-जैसे महावीरको ललकार रहा है, अवश्य ही सम्पूर्ण जगतके स्वामी भगवान् श्रीकृष्णका ही यह निश्चित विधान है
Bhīṣma uvāca: naiṣā cedipate buddhiḥ yayā tvā hṛdayate 'cyutam | nūnam eṣa jagaddhartuḥ kṛṣṇasyaiva viniścayaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ചേദിരാജാ! അച്യുതനായ കൃഷ്ണനെ നീ പ്രകോപിപ്പിക്കുന്ന ഈ ബുദ്ധി നിന്റെതല്ല. ഇത് ജഗദ്ധർത്താവായ കൃഷ്ണന്റെ തന്നെ നിശ്ചിത വിധിയാണ്.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma frames Shishupala’s provocation not as independent wisdom but as being driven by a larger, divine resolve—highlighting the tension between human agency and a providential order, and warning against mistaking impulsive hostility for sound judgment.
In the Sabha assembly context, Shishupala is antagonistic toward Krishna. Bhishma rebukes him, implying that Shishupala’s urge to challenge Krishna is propelled by Krishna’s own destined plan, setting the stage for an inevitable confrontation.