Shloka 13
Adhyāya 39: Śiśupāla’s Censure and Bhīma’s Contained Wrath (शिशुपाल-निन्दा तथा भीमक्रोध-निग्रहः)
इति सर्वान् समुत्साहा राज्ञस्तांश्चैदिपुड़व: । यज्ञोपघाताय तत: सोअमन्त्रयत राजभि:,स एव हि मया वध्यो भविष्यति न संशय: । “राजाओ! केशी दैत्यका वध करनेवाले अनन्त-पराक्रमी भगवान् श्रीकृष्णकी मेरे द्वारा जो पूजा की गयी है, उसे आपलोगोंमेंसे जो सहन न कर सकें, उन सब बलवानोंके मस्तकपर मैंने यह पैर रख दिया। मैंने खूब सोच-समझकर यह बात कही है। जो इसका उत्तर देना चाहे, वह सामने आ जाय। मेरे द्वारा वह वधके योग्य होगा; इसमें संशय नहीं है इस प्रकार उन सब राजाओंको युद्धके लिये उत्साहित करके चेदिराजने युधिष्ठिरके यज्ञमें विघ्न डालनेके उद्देश्यसे राजाओंसे सलाह की। शिशुपालके इस प्रकार बुलानेपर उसके सेनापतित्वमें सुनीथ आदि कुछ प्रमुख नरेशगण चले आये। वे सब-के-सब अत्यन्त क्रोधसे भर रहे थे एवं उनके मुखकी कान्ति बदली हुई दिखायी देती थी
iti sarvān samutsāhya rājñas tāṁś caidipūḍavaḥ | yajñopaghātāya tataḥ so 'mantrayata rājabhiḥ || sa eva hi mayā vadhyo bhaviṣyati na saṁśayaḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ആ രാജാക്കന്മാരെയെല്ലാം ഉത്സാഹിപ്പിച്ച് യുദ്ധത്തിന് പ്രേരിപ്പിച്ച ശേഷം, ചേദിരാജൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ യാഗം തകർക്കുവാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് രാജാക്കളുമായി ആലോചിച്ചു. അവൻ ഉറപ്പോടെ പറഞ്ഞു—“അവൻ തന്നെയാണ് എന്റെ കൈയ്യാൽ വധയോഗ്യൻ—ഇതിൽ സംശയമില്ല.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how envy and intolerance of rightful honor can lead to adharma: instead of respecting a sacred rite and the social order it represents, Śiśupāla chooses to inflame others and plot disruption, showing the moral danger of pride-driven aggression.
After provoking the assembled kings, Śiśupāla (the Cedi ruler) consults with them to sabotage Yudhiṣṭhira’s sacrificial ceremony and asserts confidently that the targeted person will be slain by him.