Shloka 12
Śiśupāla-nigraha-prastāva: Yudhiṣṭhira’s Conciliation and Bhīṣma’s Defense of Kṛṣṇa
Book 2, Chapter 35
रत्नैश्व बहुभिस्तत्र धर्मराजमवर्धयत् । कथं तु मम कौरव्यो रत्नदानै: समाप्नुयात्
ratnaiś ca bahubhis tatra dharmarājam avardhayat | kathaṃ tu mama kauravyo ratnadānaiḥ samāpnuyāt ||
അവിടെ അനേകം രത്നങ്ങളാൽ അവൻ ധർമ്മരാജന്റെ മഹിമ വർധിപ്പിച്ചു; എന്നാൽ കൗരവൻ (ദുര്യോധനൻ) മനസ്സിൽ—‘രത്നദാനങ്ങൾകൊണ്ട് മാത്രം എന്റെ ലക്ഷ്യം എങ്ങനെ സിദ്ധിക്കും?’ എന്നു വിചാരിച്ചു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts external generosity (lavish jewel-gifts) with inner aims and moral standing: wealth can enhance public honor, but it cannot by itself secure legitimacy, superiority, or the deeper fulfillment of one’s ambitions—especially when driven by rivalry or envy.
In the context of the royal assembly and displays of prosperity, Dharmarāja’s stature is increased through abundant gifts of gems. The Kaurava (Duryodhana) reflects with dissatisfaction, questioning how his own objective could be achieved merely through such jewel-giving—foreshadowing his competitive and resentful mindset.