Shloka 48
Adhyāya 33: Antarvedī-Samāgama, Arghya-Nirṇaya, and Śiśupāla’s Objection
बद्चन्नाच्छादनैर्युक्तानू सगणानां पृथक् पृथक् सर्वर्तुगुणसम्पन्नान् शिल्पिनो5थ सहस्रशः,धर्मराजकी आज्ञासे हजारों शिल्पियोंने आत्मीयजनोंके साथ आये हुए उन ब्राह्मणोंके ठहरनेके लिये पृथक्-पृथक् घर बनाये थे, जो बहुत-से अन्न और वस्त्रोंसे परिपूर्ण थे और जिनमें सभी ऋतुओंमें सुखपूर्वक रहनेकी सुविधाएँ थीं
baddhān ācchādanairyuktān sa-gaṇānāṁ pṛthak pṛthak sarvartuguṇa-sampannān śilpino ’tha sahasraśaḥ
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ധർമ്മരാജന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ആയിരക്കണക്കിന് ശില്പികൾ, സ്വന്തം ബന്ധുക്കളോടുകൂടി എത്തിയ ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കായി വേർതിരിച്ച വേർതിരിച്ച വാസഗൃഹങ്ങൾ പണിതു. അവ ധാന്യവും വസ്ത്രവും സമൃദ്ധമായതും, എല്ലാ ഋതുക്കൾക്കും യോജിച്ച സുഖസൗകര്യങ്ങളാൽ സജ്ജമായതുമായിരുന്നു; അതിഥികൾക്ക് ലഘുവായി, ഗൗരവത്തോടെ താമസിക്കുവാൻ വേണ്ടി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A righteous king upholds dharma through generous, orderly hospitality—providing guests not merely welcome words but practical, dignified support (shelter, food, clothing) suited to their needs in every season.
In the context of royal arrangements, Dharmarāja orders large-scale preparations: thousands of artisans construct separate, well-equipped residences for visiting brāhmaṇas and their accompanying groups, ensuring comfortable lodging and abundant provisions.