Shloka 4
Adhyāya 33: Antarvedī-Samāgama, Arghya-Nirṇaya, and Śiśupāla’s Objection
दस्युभ्यो वज्चकेभ्यो वा राजन् प्रति परस्परम् । राजवल्लभतश्चैव नाश्रूयन्त मृषा गिर:,राजन! औरोंकी तो बात ही क्या है, चोरों, ठगों, राजा अथवा राजाके विश्वासपात्र व्यक्तियोंके मुखसे भी वहाँ कोई झूठी बात नहीं सुनी जाती थी। केवल प्रजाके साथ ही नहीं, आपसमें भी वे लोग झूठ-कपटका बर्ताव नहीं करते थे
dasyubhyo vañcakebhyo vā rājan prati parasparam | rājavallabhataś caiva nāśrūyanta mṛṣā giraḥ ||
രാജാവേ, അവിടെ കള്ളന്മാരുടെയോ വഞ്ചകരുടെയോ വായിൽ നിന്നുമാത്രമല്ല, രാജാവിന്റെ പ്രിയരും വിശ്വസ്തരുമായവരുടെ വായിൽ നിന്നുപോലും കള്ളവാക്കുകൾ കേൾക്കപ്പെട്ടില്ല. അവർ പ്രജകളോടുമാത്രമല്ല, തമ്മിലുമെല്ലാം അസത്യവും കപടവും പ്രയോഗിച്ചില്ല.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights truthfulness as a social and political virtue: even those typically associated with wrongdoing (robbers, cheats) and even powerful insiders (royal favourites) do not speak falsely. It presents an ethical ideal where honesty prevails across classes and relationships.
Vaiśampāyana is describing the moral condition of a realm/society to the king he addresses, emphasizing that deceitful speech was absent not only in dealings with the public but also in private, mutual interactions.