Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Rājasūya-sambhāra: Prosperity under Rājadharma and the Initiation of Yudhiṣṭhira’s Sacrifice

वशे चक्रे महाबाहुर्भीमो भीमपराक्रम: । बलवानोंमें श्रेष्ठ महापराक्रमी तथा भयंकर पुरुषार्थ प्रकट करनेवाले पाण्डुकुमार महाबाहु भीमसेनने समरमें पीठ न दिखानेवाले काशिराज सुबाहुको बलपूर्वक हराया ।।

vaśe cakre mahābāhur bhīmo bhīmaparākramaḥ | balavānāṃ śreṣṭhaḥ mahāparākramaḥ tathā bhayaṅkara-puruṣārtha-prakaṭa-karaḥ pāṇḍu-kumāro mahābāhuḥ bhīmaseno 'pi samare pṛṣṭhaṃ na darśayantaṃ kāśirājaṃ subāhukaṃ balapūrvakaṃ harayām āsa || tataḥ supārśvam abhitas tathā rājapatiṃ krathum ... |

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— മഹാബാഹുവും ഭയങ്കര പരാക്രമശാലിയുമായ ഭീമൻ എല്ലാവരെയും തന്റെ വശത്തിലാക്കി. ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പാണ്ഡവൻ ഭീമസേനൻ, യുദ്ധത്തിൽ പിൻതിരിയാത്ത കാശിരാജൻ സുബാഹുവിനെ ബലപ്രയോഗത്തോടെ പരാജയപ്പെടുത്തി അധീനനാക്കി. തുടർന്ന് സുപാർശ്വനെയും രാജാധിപതി ക്രഥനെയും കൂടി ജയിച്ചു.

वशेin (his) control, under sway
वशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवश
FormMasculine, Locative, Singular
चक्रेmade, brought (under control)
चक्रे:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect, 3rd, Singular, Atmanepada
महाबाहुःthe mighty-armed (one)
महाबाहुः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमःBhima
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमपराक्रमःof terrible valor
भीमपराक्रमः:
Karta
TypeAdjective
Rootभीमपराक्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
सुपार्श्वम्Suparshva (a person)
सुपार्श्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुपार्श्व
FormMasculine, Accusative, Singular
अभितःaround, on all sides
अभितः:
TypeIndeclinable
Rootअभितः
तथाalso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
राजपतिम्the lord of kings / kingly leader (a person/epithet)
राजपतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजपति
FormMasculine, Accusative, Singular
क्रथम्Kratha (a person)
क्रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रथ
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīma (Bhīmasena)
P
Pāṇḍava (Pāṇḍu-kumāra)
S
Subāhu
K
Kāśī (Kāśirājya)
S
Supārśva
K
Krathu

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya-dharma in its martial aspect: steadfastness in battle (not turning one’s back) is praised, yet superior strength and disciplined exertion can lawfully subdue even a courageous opponent within the context of royal conquest.

During the Pāṇḍavas’ campaign of subjugating kings, Bhīma defeats Subāhu, the king of Kāśī, who is described as not retreating in battle; Bhīma then proceeds to subdue other rulers such as Supārśva and Krathu.