Shloka 3
नकुलस्य प्रतीची-दिग्विजयः
Nakula’s Conquest of the Western Quarter
स गत्वा नरशार्दूल: पज्चालानां पुरं महत्,महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । हस्त्यश्वरथपूर्णेन दंशितेन प्रतापवान् २ ।।
sa gatvā naraśārdūlaḥ pāñcālānāṃ puraṃ mahat, mahatā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā | hasty-aśva-ratha-pūrṇena daṃśitena pratāpavān || vṛto bharataśārdūlo dviṣac-choka-vivardhanaḥ |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— നരവ്യാഘ്രനായ ഭീമസേനൻ ശത്രുരാജ്യങ്ങളെ തകർക്കുന്ന മഹാബലചക്രത്തോടുകൂടി മുന്നേറി പാഞ്ചാലരുടെ മഹാനഗരത്തിലെത്തി. ആ സൈന്യം ആന-കുതിര-രഥങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും കവച-ശസ്ത്രങ്ങളാൽ സുസജ്ജിതവുമായിരുന്നു. ഭാരതകുലത്തിന്റെ വ്യാഘ്രനായ അവൻ ശത്രുക്കളുടെ ദുഃഖം വർധിപ്പിച്ചു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames martial strength as ethically situated within kṣatriya-dharma: force is portrayed as rightful when organized, disciplined, and exercised under legitimate royal direction to establish or protect political order.
Vaiśampāyana describes a heroic leader advancing to the great city of the Pāñcālas with a massive, well-equipped army—elephants, horses, and chariots—capable of subduing enemy realms and causing grief to opponents.