Previous Verse
Next Verse

Shloka 153

Samrāt-Lakṣaṇa and the Counsel to Check Jarāsandha (सम्राट्-लक्षणं जरासन्ध-प्रतिबाधा-परामर्शः)

स्नेहबद्धश्न मनसा पितृवद्‌ भक्तिमांस्त्वयि । महाराज! जो मुर और नरक नामक देशका शासन करते हैं, जिनकी सेना अनन्त है, जो वरुणके समान पश्चिम दिशाके अधिपति कहे जाते हैं, जिनकी वृद्धावस्था हो चली है तथा जो आपके पिताके मित्र रहे हैं, वे यवनाधिपति राजा भगदत्त भी वाणी तथा क्रियाद्वारा भी जरासंधके सामने विशेषरूपसे नतमस्तक रहते हैं; फिर वे मन-ही-मन तुम्हारे स्नेहपाशमें बँधे हैं और जैसे पिता अपने पुत्रपर प्रेम रखता है, वैसे ही उनका तुम्हारे ऊपर वात्सल्यभाव बना हुआ है

snehabaddhaś ca manasā pitṛvad bhaktimāṁs tvayi | mahārāja! ye mura-naraka-nāmaka-deśasya śāsanaṁ kurvanti, yasyāḥ senā anantā, ye varuṇa-samāḥ paścima-diśaḥ adhipatayaḥ ucyante, ye vṛddhāvasthāṁ gatāḥ, ca ye tava pituḥ mitrāḥ, te yavanādhipati-rājā bhagadattaḥ api vācā kriyayā ca jarāsandhasya purataḥ viśeṣeṇa natamastakāḥ santi; tathāpi te manasā tvat-sneha-pāśe baddhāḥ, yathā pitā putre snehavān, tathā teṣāṁ tvayi vātsalya-bhāvaḥ vartate ||

മഹാരാജാവേ! ‘മുര’ ‘നരക’ എന്ന ദേശങ്ങളെ ഭരിക്കുന്ന, സൈന്യം അനന്തമെന്നു പറയപ്പെടുന്ന, വരുണനെപ്പോലെ പടിഞ്ഞാറുദിക്കിന്റെ അധിപതിയായി പ്രസിദ്ധനായ, വാർദ്ധക്യത്തിലെത്തിയതും നിങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ സുഹൃത്തുമായ യവനാധിപൻ രാജാവ് ഭഗദത്തൻ—വാക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും ജരാസന്ധന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യേകമായി നതശിരനായിരിക്കുമ്പോഴും, ഹൃദയത്തിൽ അദ്ദേഹം നിങ്ങളുടെ സ്നേഹബന്ധത്തിൽ ബന്ധിതനായി, പിതാവ് പുത്രനോടു കാണിക്കുന്നതുപോലെ നിങ്ങളോടു വാത്സല്യം പുലർത്തുന്നു.

स्नेहबद्धःbound by affection
स्नेहबद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्नेह-बद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
मनसाwith the mind
मनसा:
Karana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
पितृवत्like a father
पितृवत्:
TypeIndeclinable
Rootपितृवत्
भक्तिमान्devoted
भक्तिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootभक्तिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वयिin/unto you
त्वयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular

श्रीकृष्ण उवाच

Ś
Śrī Kṛṣṇa
B
Bhagadatta
J
Jarāsandha
V
Varuṇa
Y
Yavana (people/group)
M
Mura (region/name)
N
Naraka (region/name)
P
Paścima-diś (western quarter)
M
Mahārāja (addressed king)