Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Vaiśravaṇa-sabhā-varṇanam

Description of Kubera’s Assembly Hall

नन्दीश्वरश्न भगवान्‌ महाकालस्तथैव च । शड्कुकर्णमुखा: सर्वे दिव्या: पारिषदास्तथा,भगवान्‌ नन्दीश्वर, महाकाल तथा शंकुकर्ण आदि भगवान्‌ शिवके सभी दिव्य-पार्षद काष्ठ, कुटीमुख, दन्ती, तपस्वी विजय तथा गर्जनशील महाबली श्वेत वृषभ वहाँ उपस्थित रहते हैं

nandīśvaraś ca bhagavān mahākālas tathaiva ca | śaṅkukarṇamukhāḥ sarve divyāḥ pāriṣadās tathā ||

നാരദൻ പറഞ്ഞു—അവിടെ ഭഗവാൻ നന്ദീശ്വരനും മഹാകാലനും ഉണ്ട്; ശങ്കുകർണ്ണൻ മുതലായ എല്ലാ ദിവ്യ പാര്ഷദന്മാരും അവിടെ സന്നിഹിതരാണ്।

नन्दीश्वरःNandīśvara
नन्दीश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootनन्दीश्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भगवान्the venerable/lordly one
भगवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
महाकालःMahākāla
महाकालः:
Karta
TypeNoun
Rootमहाकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाlikewise/so also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
शङ्कुकर्णमुखाःthose headed by Śaṅkukarna
शङ्कुकर्णमुखाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशङ्कुकर्णमुख
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
दिव्याःdivine
दिव्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormMasculine, Nominative, Plural
पारिषदाःattendants/courtiers (retinue)
पारिषदाः:
Karta
TypeNoun
Rootपारिषद
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाalso/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

नारद उवाच

N
Nārada
N
Nandīśvara (Nandin)
M
Mahākāla
Ś
Śaṅkukarṇa
Ś
Śiva (implied by pāriṣadāḥ/attendants)

Educational Q&A

The verse emphasizes reverence for the divine order: Śiva is surrounded by a structured retinue of exalted attendants, suggesting that proximity to the divine is marked by service, discipline, and recognized hierarchy.

Nārada is describing a sacred scene/assembly by naming prominent members of Śiva’s divine entourage—Nandīśvara, Mahākāla, and others led by Śaṅkukarṇa—indicating their presence and status as celestial attendants.