Shloka 23
Mahāprasthānika-parva Adhyāya 2: The Northward March, Sight of Himavat and Meru, and the Sequential Falls
वैशम्पायन उवाच इत्युक्त्वा प्रस्थितो राजा भीमो5थ निपपात ह । पतितश्चाब्रवीद् भीमो धर्मराजं युधिष्ठिरम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! यों कहकर राजा युधिष्ठिर आगे बढ़ गये। इतनेहीमें भीमसेन भी गिर पड़े। गिरनेके साथ ही भीमने धर्मराज युधिष्ठिरको पुकारकर पूछा
vaiśampāyana uvāca | ity uktvā prasthito rājā bhīmo 'tha nipapāta ha | patitaś cābravīd bhīmo dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ മുന്നോട്ട് നടന്നു. അതിനിടയിൽ ഭീമസേനനും ഭൂമിയിൽ വീണു. വീണ ഉടൻ ഭീമൻ ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരനെ വിളിച്ച് കാരണം ചോദിച്ചു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse initiates the ethical unraveling of the great journey: even the mightiest can fall when subtle moral residues remain. It frames the Mahāprasthāna as a test where inner dharma, not external power, determines who can continue.
After Yudhiṣṭhira proceeds onward, Bhīma suddenly collapses. While fallen, he calls out to Yudhiṣṭhira and speaks—setting up the forthcoming explanation of the moral cause behind his fall.