Shloka 58
परां पीडां समाश्रित्य नष्टचित्तो महातपा: । चिन्ताशोकपरीतात्मा न जज्ञे मोहपीडित: । स समाश्चासितो राजा तृष्णीमासीद् विचेतन:
vaiśampāyana uvāca | parāṃ pīḍāṃ samāśritya naṣṭacitto mahātapāḥ | cintāśokaparītātmā na jajñe mohapīḍitaḥ | sa samāścāsito rājā tṛṣṇīm āsīd vicetanaḥ |
പരമമായ പീഡയിൽ ആകപ്പെട്ട ആ മഹാതപസ്വിയായ രാജാവ് മനസ്സിന്റെ തെളിമ നഷ്ടപ്പെടുത്തി. ചിന്തയും ശോകവും ചുറ്റിപ്പറ്റി; മോഹം പീഡിപ്പിച്ചതിനാൽ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് അവൻ ഗ്രഹിച്ചില്ല. ഇങ്ങനെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്ന രാജാവ് ബോധമറ്റവനെപ്പോലെ മൗനമായി നിന്നു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how overwhelming grief and attachment can eclipse discernment (viveka), leaving even a powerful king mentally incapacitated. Ethically, it warns that surrendering entirely to sorrow and fatalism can paralyze responsible action and understanding.
After the catastrophic losses of the Kurukṣetra war, Dhṛtarāṣṭra is seized by intense anguish. He becomes bewildered and unresponsive, sitting silently as if unconscious, while the narrator Vaiśampāyana describes his state of mind.