Shloka 81
कालो हादृश्यो नृप विप्रकोपा- न्लिदर्शयन् कर्णवधं ब्रुवाण: । भूमिस्तु चक्र ग्रसतीत्यवोचत्- कर्णस्य तस्मिन् वधकाल आगते
kālo hādṛśyo nṛpa viprakopān nidarśayan karṇavadhaṃ bruvāṇaḥ | bhūmistu cakraṃ grasatītyavocat karṇasya tasmin vadhakāla āgate ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജാവേ! അദൃശ്യനായ കാലൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ കോപം മൂലം നിശ്ചിതമായ കർണ്ണവധത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, കർണ്ണന്റെ വധകാലം എത്തിയപ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു—“ഇപ്പോൾ ഭൂമി നിന്റെ ചക്രത്തെ തന്നെ വിഴുങ്ങാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames Karṇa’s end as the convergence of Time (kāla) and the moral force of a brāhmaṇa’s wrath/curse: actions and their consequences ripen inevitably, and even great warriors are subject to fate shaped by ethical causality.
Sañjaya narrates that at the very moment destined for Karṇa’s death, an unseen ‘Time’ announces the fatal sign: the earth will seize (swallow) Karṇa’s chariot wheel—an omen and practical impediment that leaves him vulnerable in battle.