Shloka 62
अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः
सभायां सूतज: कृष्णां स कथं निहतः परै: । रणभूमिमें जिसके भयसे डरे हुए पुरुषशिरोमणि धर्मराज युधिष्ठिरने तेरह वर्षोतक कभी अच्छी तरह नींद नहीं ली
vaiśampāyana uvāca |
sabhāyāṃ sūtajaḥ kṛṣṇāṃ sa kathaṃ nihataḥ paraiḥ |
raṇabhūmau yasya bhayād drutāḥ puruṣaśiromaṇayaḥ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ trayodaśa varṣāṇi kadācid api suṣuptiṃ na lebhe |
yasya balāśrayād mama putro duryodhanaḥ pāṇḍavānāṃ patnīṃ balāt sabhāyāṃ ānīya, tatraiva bhariṣṭhāyāṃ sabhāyāṃ pāṇḍavān paśyataḥ sarvakurūṇāṃ samīpe pāñcālarājakumārīṃ dāsapatnīm iti nyavedayat |
sa ca tāṃ sambodhya uvāca— “kṛṣṇe! tava patayo ’dya nāstīva; ete sarve tuṣāḥ tilā iva klībāḥ; sundari! anyasya patyur āśrayaṃ vraja” iti |
pūrvam evaṃ sabhāyāṃ roṣāt draupadīṃ prati kaṭhorāṇi vacāṃsi śrutvā, sa sūtaputraḥ śatrubhiḥ kathaṃ nihataḥ ||
yadi bhīṣmo raṇaślāghī droṇo vā yudhi durmadaḥ pakṣapātāt kuntīputrān na haniṣyati, tadāham tān sarvān haniṣyāmi; tava mānasī cintā praśāmyatām iti ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— “സഭയിൽ ഒരിക്കൽ ക്രോധവശാൽ കൃഷ്ണാ (ദ്രൗപദി)യെ കഠിനവചനങ്ങളാൽ അപമാനിച്ച ആ സൂതപുത്രൻ ശത്രുക്കളുടെ കൈകളാൽ എങ്ങനെ വധിക്കപ്പെട്ടു? യുദ്ധഭൂമിയിൽ അവന്റെ ഭയത്തിൽ പുരുഷശിരോമണികളും വിറച്ചിരുന്നു; ആ ഭീതിയിൽ ധർമ്മരാജ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും പതിമൂന്ന് വർഷം സുഖനിദ്ര ലഭിച്ചില്ല. അവന്റെ ബലത്തിൽ ആശ്രയിച്ച് എന്റെ പുത്രൻ ദുര്യോധനൻ പാണ്ഡവരുടെ ഭാര്യയെ ബലമായി സഭയിലേക്കു വലിച്ചുകൊണ്ടുവന്നു; അവിടെ പാണ്ഡവർ നോക്കി നിൽക്കേ, സമസ്ത കുരുക്കളുടെ സന്നിധിയിൽ, പാഞ്ചാലരാജകുമാരിയെ ‘ദാസഭാര്യ’ എന്നു വിളിച്ച് അപമാനിച്ചു. അവളോടു— ‘കൃഷ്ണേ! നിനക്കു ഭർത്താക്കൾ ഇല്ല; ഇവർ എല്ലാവരും ശൂന്യചിപ്പുപോലെ നപുംസകർ; സുന്ദരീ, മറ്റൊരു ഭർത്താവിന്റെ ആശ്രയം തേടുക’ എന്നു ക്രൂരമായി പറഞ്ഞു. ഒരിക്കൽ രാജസഭയിൽ രോഷത്തോടെ ദ്രൗപദിയോട് ഇങ്ങനെ കഠിനവാക്കുകൾ എറിഞ്ഞ ആ സൂതപുത്രൻ ശത്രുക്കൾക്കാൽ എങ്ങനെ വീണു? കൂടാതെ അവൻ ദുര്യോധനനോട് ഇങ്ങനെ ഉറപ്പു നൽകിയിരുന്നു— ‘യുദ്ധഗർവ്വിയായ ഭീഷ്മനോ യുദ്ധത്തിൽ ദുർമദനായ ദ്രോണനോ പക്ഷപാതം മൂലം കൗന്തേയരെ കൊല്ലാതിരുന്നാൽ, ഞാൻ തന്നേ അവരെ എല്ലാവരെയും സംഹരിക്കും; നിന്റെ മനസ്സിലെ ജ്വരം അകലട്ടെ’ എന്ന്।”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how cruel speech and public humiliation—especially against a vulnerable person—are grave adharma that generate lasting moral consequences. It also critiques pride in strength: confidence built on violence and contempt can collapse, and past wrongdoing becomes a lens through which later downfall is judged.
Vaiśampāyana recalls Karṇa’s earlier role in the dice-hall outrage: his harsh words toward Draupadī and his support of Duryodhana’s coercion. Against that background, the narrator raises the pointed question of how such a formidable warrior—who even promised to kill the Pāṇḍavas if Bhīṣma and Droṇa would not—could later be slain by enemies in the war.