Shloka 3
महागजा भ्राकुलमस्त्रतोयं वादित्रनेमीतलशब्दवच्च । हिरण्यचित्रायुधविद्युतं च शरासिनाराचमहास्त्रधारम्
sañjaya uvāca | mahāgajā bhrākulam astratoyaṃ vāditranemītalaśabdavat ca | hiraṇyacitrāyudhavidyutaṃ ca śarāsinārācamahāstradhāram |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു— ആ യുദ്ധം ക്രമേണ ഋതുവില്ലാത്ത ക്രൂരവും അമംഗളകരവുമായ മഴപോലെ ആയി. മഹാഗജങ്ങളുടെ കൂട്ടം മേഘഘടപോലെ നിഴൽ വീഴ്ത്തി. അസ്ത്രങ്ങളേ ജലം; വാദ്യങ്ങളുടെയും രഥചക്രങ്ങളുടെയും ഗർജ്ജനം ഇടിമുഴക്കമായി തോന്നി. സ്വർണ്ണം പതിച്ച വിചിത്രായുധങ്ങൾ മിന്നലുപോലെ തെളിഞ്ഞു; ശരങ്ങൾ, ഖഡ്ഗങ്ങൾ, നാരാചങ്ങൾ മുതലായ മഹാസ്ത്രങ്ങൾ ഇടവിടാതെ ധാരാവൃഷ്ടിപോലെ പെയ്തു।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse offers an ethical warning through imagery: war, even when framed as kṣatriya duty, rapidly becomes an indiscriminate, seasonless calamity—like a destructive storm—where human life is consumed amid noise, speed, and spectacle.
Sañjaya narrates the battle’s escalation: elephants mass like clouds, weapons fall like rain, gold-ornamented arms flash like lightning, and the roar of drums and wheels resembles thunder; the fighting intensifies into a blood-flowing slaughter of warriors.