Shloka 53
Devanagari script
भवत्सकाशे वक्ष्ये च पुनरेवात्मसंस्तवम्,“मैं आपके निकट पुनः अपनी प्रशंसासे भरी हुई बात कहता हूँ, धनुर्वेदमें मेरी समानता करनेवाला इस संसारमें दूसरा कोई नहीं है। फिर पराक्रममें मेरे-जैसा कौन है? मेरे समान क्षमाशील भी दूसरा कौन है तथा क्रोधमें भी मेरे-जैसा दूसरा कोई नहीं है
Translation
നിങ്ങളുടെ സന്നിധിയിൽ ഞാൻ വീണ്ടും എന്റെ ആത്മസ്തുതിയാൽ നിറഞ്ഞ വാക്ക് പറയുന്നു—ധനുർവേദത്തിൽ എനിക്കു തുല്യൻ ഈ ലോകത്ത് മറ്റാരുമില്ല. പരാക്രമത്തിൽ എനിക്കു സമൻ ആരുണ്ട്? ക്ഷമയിലും എനിക്കു തുല്യൻ ആരുണ്ട്? ക്രോധത്തിലും എനിക്കു സമൻ മറ്റാരുമില്ല.
Word by Word
भवत्-सकाशेin your presence / near you
भवत्-सकाशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभवत् + सकाश
FormMasculine, Locative, Singular
वक्ष्येI will say
वक्ष्ये:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
आत्म-संस्तवम्self-praise / praise of oneself
आत्म-संस्तवम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन् + संस्तव
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Sandhi Notes