Shloka 76
कर्णनिधनवृत्तान्तनिवेदनम् | Reporting Karṇa’s Fall to Yudhiṣṭhira
परामृशसि यत् क्रुद्ध: खड्गमद्भुतविक्रम । 'पार्थ! तुम क्यों इतने उतावले होकर विशाल खड्ग हाथमें ले रहे हो। अद्भुत पराक्रमी वीर! मैं तुमसे पूछता हूँ, बताओ, इस समय तुम्हें यह क्या करनेकी इच्छा हुई है, जिससे कुपित होकर तलवार उठा रहे हो?”,वायुदेव उवाच राजा श्रान्तो विक्षतो दुःखितश्व कर्णेन संख्ये निशितैर्बाणसंघै: । यश्चानिशं सूतपुत्रेण वीर शरैर्भुश॑ ताडितो<युध्यमान: श्रीकृष्णने कहा--वीर! राजा युधिष्ठिर थक गये हैं। कर्णने युद्धस्थलमें अपने तीखे बाणसमूहोंद्वारा इन्हें क्षत-विक्षत कर दिया है, इसलिये ये बहुत दु:खी हैं। इतना ही नहीं, जब ये युद्ध नहीं कर रहे थे, उस समय भी सूतपुत्रने इनके ऊपर लगातार बाणोंकी वर्षा करके इन्हें अत्यन्त घायल कर दिया था
sañjaya uvāca | parāmṛśasi yat kruddhaḥ khaḍgam adbhuta-vikrama | pārtha! tvaṃ kuto ’tīva utāvalaḥ san vipulaṃ khaḍgaṃ haste gṛhṇāsi? adbhuta-parākrama vīra! tvāṃ pṛcchāmi—kim etad idānīṃ kartum icchasi, yena kupito ’si khaḍgam udyamya? || vāyudeva uvāca | rājā śrānto vikṣato duḥkhitaś ca karṇena saṅkhye niśitair bāṇa-saṅghaiḥ | yaś cāniśaṃ sūta-putreṇa vīra śaraiḥ bhṛśaṃ tāḍito ’yudhyamānaḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു— “അദ്ഭുതവിക്രമമുള്ള വീരനേ! കോപത്തോടെ നീ എന്തിന് വാളിലേക്കു കൈ നീട്ടുന്നു? പാർഥാ! ഇത്രയും തിടുക്കത്തിൽ ആ മഹാ ഖഡ്ഗം കൈയിൽ എടുക്കുന്നത് എന്തിന്? ഞാൻ നിന്നോടു ചോദിക്കുന്നു—ഈ വേളയിൽ നീ എന്ത് ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അതിനാലാണോ കോപിച്ച് വാൾ ഉയർത്തുന്നത്?” വായുദേവൻ പറഞ്ഞു— “രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ ക്ഷീണിതനും പരിക്കേറ്റവനും ദുഃഖിതനുമാണ്. യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ അവനെ കുത്തിത്തുളച്ച് കീറിപ്പറിച്ചു. അതിലുപരി, രാജാവ് യുദ്ധം ചെയ്യാതിരുന്ന സമയത്തും സൂതപുത്രൻ നിരന്തരം അമ്പുകളാൽ അടിച്ച് ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽപ്പിച്ചു; അതുകൊണ്ട് രാജാവ് അത്യന്തം വേദനിക്കുന്നു.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how anger can drive even a great warrior toward rash action, and it frames the ethical need for restraint and clarity of purpose in war—especially when provoked by the suffering and humiliation of one’s kin.
Arjuna is seen angrily taking up a sword, prompting questioning about his intent. The explanation given is that Yudhishthira has been badly wounded and demoralized by Karna’s relentless arrow-fire, even at moments when Yudhishthira was not actively fighting.